In september 2000 was DUBBELFOUT te gast in het radioprogramma ‘AVRO’s WEEKENDCAFÉ, waarin het uitgebreid aan de tand werd gevoeld door Jacques Goderie. Verder zongen Madelon en Frans live twee liedjes uit hun bridgeprogramma ‘Maar….. er zijn ook leuke dingen…..’ * Op zaterdag 1 maart viel in het dagblad ‘De Gooi en Eemlander’ een uitgebreid interview te lezen met CABARET DUBBELFOUT, waarvan een verkorte versie ook nog eens terug te vinden was in het Rotterdams Dagblad. Bert-Jan van Oel schreef het en de foto is van Studio Kastermans. (zie hieronder)

‘EN WIE LACHTE HET HARDST? JUIST, DIE ENE HOMO Bridgende cabaretiers van Dubbelfout in verenigingscircuit razend populair

Interview door Bert-Jan van Oel in de Gooi en Eemlander, zaterdag 1 maart 2003

Madelon Kroes en Frans Muthert scoren zowel achter de bridgetafel als op de planken. Foto: Ton Kastermans

De minivoorstelling in de huiskamer van Madelon Kroes is, het moet gezegd, indrukwekkend. De 57-jarige Naardense bridgester zet, achter de piano gezeten, een stem op van heb ik jou daar. Haar partner, in het bridge en in het cabaretduo Dubbelfout, Frans Muthert, valt lustig in. Opeens krijgt het woord ‘amateurcabaret’ toch een iets andere betekenis. Het is niet lullig, niet poezelig, het klinkt als een klok. Niet voor niets is Dubbelfout al bijna tot het eind van dit jaar volgeboekt. Het begon als een grapje, tussen de schuifdeuren bij tennisvereniging Naarden, toen het jubileum van de club in 1984 met wat geinigs opgeluisterd moest worden. Muthert en Kroes bedachten in samenwerking met jazz-zangeres Nine Ganzert en Wolfgang Beck een programma, waar ze zelf, en de zaal vol clubleden, wel lol aan beleefden. Maar daarna was het over met de aspiraties op de planken. Beiden switchten van tennis naar bridge en konden samen met de kaarten heel behoorlijk uit de voeten. Momenteel is Madelon Kroes voorzitter van BBV, maar speelt ze samen met Muthert en het echtpaar Pals succesvol in de viertallencompetitie voor InGooi. De promotie naar de tweede divisie is inmiddels een feit. Ofschoon beiden een druk bestaan leiden – zo is Muthert nog vier dagen in de week docent Nederlands op het Casparus College in Weesp – werd, op verzoek van een tennisclub uit Bilthoven, het cabaret nieuw leven ingeblazen. Kroes en Muthert vormden nu een duo, Dubbelfout. Het succes van hun tweede voorstelling, jaren na de eerste, was zo groot dat het uitnodigingen regende om bij andere verenigingen te komen optreden. Frans Muthert: "Ik noem het doelgroepcabaret, wat wij doen. De naam Dubbelfout dateert nog uit onze tennisperiode en dat hebben we maar zo gelaten. Tegenwoordig treden we op met een vijf kwartier durend programma over bridge. Vooral dus voor bridgeclubs, maar ook het andere werk schuwen we niet. Uiteraard vragen die voorstellingen het nodige werk, maar het is een hobby, dus zien we er nooit tegenop om iets nieuws te verzinnen." De taken zijn duidelijk verdeeld. Muthert is de tekstschrijver en neemt ook het leeuwendeel van de conferences voor zijn rekening. Madelon Kroes is het muzikale brein. Ze heeft een aardig curriculum vitae opgebouwd in de muziek: een paar singles uitgebracht, presentatrice van ‘Chez Madelon’, een programma met Franse chansons bij de toenmalige piratenzender Veronica en bijna-deelneemster aan het songfestival in Knokke. "Mijn ouders en mijn omgeving hebben het eigenlijk altijd tegengewerkt, vonden het maar niks dat hun dochter het podium op wilde. Dat heeft mijn eventuele zangcarrière verhinderd."

Laatbloeiers

Maar als laatbloeiers scoren ze gezamenlijk dan toch. Achter de bridgetafel, maar zeker op de planken. Dubbelfout is razend populair in het Nederlandse bridgewereldje. Muthert snapt wel waarom. "Het is de herkenbaarheid. Elke bridger weet wat voor een ellende er bij tijd en wijle van de bridgetafels afdruipt. Conflicten, eigenaardigheden van spelers, misverstanden bij het bieden, noem maar op. Daar kun je echt heel makkelijk een dik uur mee vullen. Vrijwel altijd komen er na een optreden mensen naar ons toe. Die vertellen dan hoezeer ze bepaalde zaken herkend hebben. ‘Het lijkt wel of u het programma speciaal voor ons hebt geschreven’, zeggen ze dan." In zekere zin klopt dat ook nog. Naast een aantal liederen en conferences die standaard in de voorstelling terugkeren, wordt een deel van het programma door Muthert op maat gemaakt voor de ‘klant’. "Als we gevraagd worden om ergens te komen optreden, gaan we eerst een avond bij de betreffende club langs", zegt Muthert. "Het bestuur weet natuurlijk wie we zijn, maar we komen dan voor de overige leden incognito. Doen we ons voor als nieuwe leden en spelen we een avondje mee. Zo leren we de club een beetje kennen. Ik noteer ook veel, er zitten altijd wel een paar opvallende figuren tussen. Daar ga je dan wat grappen over maken. Dan krijg je zo’n hele zaal mee, want de mensen vinden het prachtig als een bekende van ze op de hak wordt genomen." Het lijkt sterk op de werkwijze van bijvoorbeeld Freek de Jonge en Youp van ‘t Hek, die vlak voor hun optredens in ‘de provincie’ vaak nog het laatste regionale nieuws tot zich nemen en een paar grappen in de show verwerken. Madelon Kroes en Frans Muthert zijn de eersten om het verschil tussen de zojuist genoemde toppers en zichzelf realistisch in te schatten, maar: "Frans zit soms nog tot een uur voor ons optreden te schrijven. In de auto onderweg, dat komt echt vaak voor. In die zin lijkt het wel op wat Youp en Freek doen", aldus Madelon Kroes. Zonder meer sterk is het gegeven dat Dubbelfout zijn programma telkens weer aanpast. Amateurcabaretiers mogen het zijn, maar wel fanatieke. Muthert: "We zijn wel eens geboekt door een jubilerende Larense wijnhandelaar en door een huisartsenvereniging. Ik schrijf voor zulke gelegenheden nieuwe teksten op de melodieën die we in ons normale programma gebruiken en toepasselijke conferences. Vrijdags heb ik altijd vrij en dat is mijn schrijfdag geworden", aldus de Naarder, die in de jaren zeventig nog tot de selectie behoorde van honkbalclub HCAW.

Geschrapt

Hij vindt dat ze, in tegenstelling tot wat de meeste mensen verwachten, allerminst oubollig zijn. "We hebben wel eens te horen gekregen dat sommige toeschouwers het een beetje te grof in de mond vonden. Voor een show in Maasland, de geboorteplaats van Maarten ‘t Hart, hebben we alle ‘kutten’ voorzichtigheidshalve maar geschrapt uit de tekst. Want er was vooraf een mevrouw van de betreffende bridgeclub komen kijken en die had het een en ander mee zitten schrijven, waarna ze ons liet weten dat bepaalde dingen toch niet zo gezegd hoefden te worden. We zouden ook een keer, op uitdrukkelijk verzoek, een nummer over een homo-bridger uit de voorstelling laten. Want anders, zo was ons gezegd, zou dat schofferend zijn voor de enige homo van die club. Eenmaal bezig met de voorstelling waren we dat glad vergeten en dus werd die homo-act toch gedaan. En wie lachte het hardst? Juist, die ene homo in de zaal."

Madelon Kroes, toeval of niet, woonde tientallen jaren tegenover de Van ‘t Hekjes. Youp was kind aan huis bij de familie Kroes. Kreeg van Madelon Kroes zelfs nog bijles frans, omdat het op school niet zo erg met het kereltje wilde lukken. Mooie anekdote. "We hadden een keer een groot feest en Youp, toen een jaar of vijftien, zou achter de bar helpen. Hij had een T-shirt aan met de tekst: For You. Ik heb daar met viltstift een p achter geschreven: For Youp. Tot dat moment heette hij gewoon Joep, maar sinds die keer is hij zich Youp gaan noemen en dat is altijd zo gebleven. Hij heeft hier ook zijn eerste gedichtjes voorgedragen en later nog wel eens stukjes van z’n nieuwe voorstelling in de huiskamer opgevoerd. Maar hij heeft geen bemoeienis met Dubbelfout hoor. Ooit is hij een keer komen kijken, ik geloof bij ons eerste optreden, bij de tennisclub in Naarden. Verder vallen we hem maar niet met ons gedoetje lastig."

* En ook in het maandblad BRIDGE (Frans Schiereck, juli 2005) moest Dubbelfout er aan geloven.   

Cabaret Dubbelfout treedt in het kader van 75 jaar NBB op in alle districten. Frans Schiereck praat met Madelon Kroes en Frans Muthert

Eerst even een quizvraag: door wiens toedoen heeft Joep van ‘t Hek zijn naam veranderd in Youp? Oorspronkelijk schreef je (hij ook) gewoon ‘Joep’. Maar op een dag had zijn buurvrouw aan de overkant een T-shirt gekocht met daarop in Helvetica ‘I love You’. Met viltstift had zij daar een ‘P’ achter gezet en toen Joep dat zag, werd het prompt ‘Youp’. En die buurvrouw, Madelon Kroes (59), is de ene (de mooiste) helft van Cabaret Dubbelfout. De andere helft is Frans Muthert (59). Dubbelfout is de foute naam natuurlijk voor een bridgecabaret: hij is ontstaan omdat zij ooit bij een tennisclub debuteerden. Vandaar.

Professionele satire

Inmiddels zijn Madelon en Frans al aardig beroemd in de Nederlandse bridgewereld. Daarnaast treden zij, om een paar voorbeelden te noemen, ook op voor golfclubs of een partij grootindustriëlen die te veel geld hebben. Ook in het onderwijs debuteerden ze onlangs op een personeelsfeest van een scholengemeenschap. In een stevig anderhalf uur durend satirisch programma veegden ze de vloer aan met de uitwassen van ‘Het Nieuwe Leren’ en vooral het fenomeen ‘Iederwijs’. Voor een fles Pinard en een warme handdruk doen ze het niet meer, ze zijn, zeg maar professioneel. Dit jaar zijn ze op tournee, alle districten van de NBB lopen ze af, samen met bondsvoorzitter Trippaers; dit om de viering van het 75-jarig bestaan van de NBB luister bij te zetten Even een waarschuwend woord tussendoor. Er zijn honderden kaarten uitgedeeld voor dit Barnum and Baily-circus en sommige clubs hebben die kaarten random door de zaal geflikkerd met het gevolg dat die kaarten in handen komen van bridgers die denken:’Wat moet ik daarmee?’En dan blijven ze weg. Jongens, niet doen. Kom en je hebt een leuke middag want naast Dubbel en Dwars treedt ook Hans Kreijns of Berry Westra op. Je krijgt een speech van Armand Trippaers en die geeft ook nog een historisch overzicht van 75 jaar NBB. Hij begint zijn verhaal met een opmerking die elke congresvoorzitter zo kan gebruiken: ‘Dames en heren, vergeet niet aan het eind van de voorstelling uw GSM weer aan te zetten.’

Gedegen voorbereiding

Het duo Frans en Madelon is tien jaar geleden met cabaret begonnen. Hun formule is de volgende. Een week voor het lustrumfeest van bridgeclub ABC melden zij zich als aspirant-lid met de smoes: ‘Wij willen wel eens kijken of dit een geschikte bridgeclub voor ons is.’ Aan elke tafel noteert Frans opmerkingen van tegenspelers, kleine gebeurtenissen of spelfragmenten en vooral eigenaardigheden van zijn tegenstanders. Als mensen vragen wat hij allemaal noteert, zegt hij dat hij een boek aan het schrijven is en dat hij goed gespeelde spellen voor het nageslacht wil bewaren. Meestal zegt hij er dan nog bij: ‘Die 4♠ die u daarnet speelde (twee azen en troef heer mis) komt wellicht in aanmerking voor mijn boek’. En de week daarop krijgen ze het allemaal uitgebreid te horen in de cabaretvoorstelling…. Dat zoiets herkenbaars altijd een groot succes is, moge duidelijk zijn. Maar dat alles kost heel veel voorbereidingstijd. Frans heeft inmiddels zijn baan bij het onderwijs opgezegd. 36 Jaar lang leraar Nederlands geweest, net lang genoeg om te zeggen: ‘Het was een leuk vak’. Madelon – ook nog lerares Frans geweest en als zodanig aan de Van ‘t Hekjes bijles gegeven – heeft vroeger bij Veronica gewerkt in de tijd dat het nog een schip was. Zij had daar een programma met Franse chansons. Madelon heeft een stem als een klok, professioneel geschoold (door Bep Ogterop, maar dat zegt u waarschijnlijk niets) en zat bijna in Knokke: daar was een songfestival, dit voor onze jeugdige kijkers. Frans schrijft de teksten en Madelon de muziek. Wat zij op het podium brengen is voor ons bridgers gefundenes Fressen.

Heerlijk herkenbaar

Het nummer ‘Echtparenbridge’ kun je zo invullen. Dat eeuwige gekibbel, zij beter dan hij maar hij denkt van andersom. Dat heeft hun nog een magnum champagne opgeleverd van een bridgeclub waar zij op het lustrumfeest waren. Een echtpaar heeft naar aanleiding van dit cabaretnummer zijn lidmaatschap opgezegd (over herkenbaar gesproken). Het bestuur wilde zijn eeuwige dankbaarheid betuigen met een fles bubbels. Bij het feest van bridgeclub E. zat zat een mevrouw in de zaal van bridgeclub V., om te keuren zeg maar. ‘Nou, ik vond het enig’, zei zij na afloop, ‘maar dat van die homo moet u er bij ons maar beter uitlaten want wij hebben er namelijk ook zo één’. Letterlijk heeft zij dat zo gezegd. ‘Als u dat beter lijkt dan doen we dat’, had Frans geantwoord. Zo is dat, de klant is koning. Op de bewuste avond in V. komt Frans per ongeluk toch op in zijn homo-outfit. En wat moet je dan? Dan moet je die aanstootgevende scène spelen ….the show must go on. Resultaat: de partner van ‘onze homo’ is ook lid van bridgeclub V. geworden. Ons cabaretduo Dubbelgeredoubleerd heeft inmiddels van de NBB de ‘Hunebedtrofee’ gekregen, een teken dat de officiële bridgewereld vindt dat je verdienste hebt voor die wereld. Dat is natuurlijk leuk van die wereld maar toont ook het lef van het bondsbestuur om nu eens niet de wedstrijdleider met het verzakingsrecord te huldigen, nee, de kunst met de kleine K was in 2004 aan de beurt. Terecht.